Një analizë e fundit ngre një alarm të ri mbi ndikimin e inteligjencës artificiale në përvojën njerëzore, duke paralajmëruar se rreziku nuk qëndron vetëm te gabimet e saj, por te mënyra se si ajo po transformon vetë kuptimin e të menduarit dhe komunikimit.
Sipas artikullit, inteligjenca artificiale prodhon gjuhë të rrjedhshme dhe koherente, por pa një përvojë të jetuar pas saj. Kjo krijon atë që autori e quan “mungesë e organizuar” – një strukturë që duket si mendim i vërtetë, por në thelb nuk ka një vetëdije apo përvojë njerëzore.
Ndryshe nga komunikimi mes njerëzve, ku fjalët mbartin histori, emocione dhe përvoja personale, gjuha e gjeneruar nga IA është rezultat i modeleve statistikore. Ajo është e saktë dhe shpesh bindëse, por nuk përfaqëson një mendje reale.
Ekspertët theksojnë se problemi bëhet më kompleks për shkak të mënyrës se si funksionon truri i njeriut. Njerëzit janë të prirur të lidhin gjuhën e rrjedhshme me një vetëdije reale, duke projektuar emocione, mirëkuptim dhe prani aty ku në fakt nuk ekzistojnë.
“Ne nuk po ndërveprojmë me një mendje tjetër, por me një reflektim të ndërtuar nga gjuha,” theksohet në analizë.
Kjo situatë krijon një efekt të rrezikshëm: njerëzit jo vetëm që konsumojnë përgjigjet e inteligjencës artificiale, por edhe i plotësojnë ato me kuptim, duke i dhënë “jetë” diçkaje që në thelb është një strukturë matematikore.
Një tjetër shqetësim lidhet me atë që quhet “inflacioni i kuptimit”. Meqë IA mund të prodhojë pafundësisht përgjigje të sakta dhe të rrjedhshme, kuptimi rrezikon të humbasë peshën e tij. Fjalët mbeten të sakta, por nuk mbartin më të njëjtën thellësi që vjen nga përvoja njerëzore.
Megjithatë, artikulli nuk e hedh poshtë rolin e inteligjencës artificiale. Përkundrazi, thekson se ajo ka vlera reale dhe potencial transformues në shumë fusha. Por kërkon një qasje më të vetëdijshme nga përdoruesit.
Mesazhi kryesor është i qartë: inteligjenca artificiale mund të zgjerojë mendimin tonë, por nuk mund të zëvendësojë përvojën njerëzore. Nëse rrjedhshmërinë e saj e ngatërrojmë me kuptimin e vërtetë, rrezikojmë të humbasim pikërisht atë që na bën njerëzorë.
Burimi: https://www.psychologytoday.com/us/blog/the-digital-self/202603/the-architecture-of-the-void
Foto: Freepik.com