Për disa njerëz, marrëdhëniet romantike shoqërohen vazhdimisht me përpjekjen për ta ndihmuar ose ndryshuar partnerin. Ata marrin përsipër problemet e tij, duke besuar se me dashuri dhe durim do të ndërtojnë marrëdhënien që dëshirojnë.

Një artikull i publikuar në Psychology Today e trajton këtë prirje përmes konceptit të njohur joformalisht si “kompleksi i shpëtimtarit”. Sipas shkrimit, ky model mund të lidhet me përvojat e hershme familjare, veçanërisht kur fëmija është ndier përgjegjës për nevojat emocionale të prindërve.

Kur dashuria lidhet me të qenët i dobishëm

Në familje ku nevojat e prindit zënë vazhdimisht vendin kryesor, fëmija mund të marrë role që nuk i përkasin moshës së tij: të dëgjojë problemet e të rriturve, të qetësojë tensionet ose të përpiqet të parandalojë shpërthimet e zemërimit.

Artikulli shpjegon se këto përvoja mund të krijojnë bindjen se dashuria fitohet duke qenë i dobishëm. Më vonë, kjo bindje mund të shfaqet në marrëdhënie ku personi kujdeset vazhdimisht për partnerin, duke lënë pas dore nevojat e veta.

Kjo paraqitet si një shpjegim i mundshëm për këtë model marrëdhëniesh, jo si një përfundim që vlen për çdo person që dëshiron të ndihmojë partnerin.

Pse roli i “shpëtimtarit” mund të duket tërheqës

Shkrimi identifikon disa mekanizma që mund ta mbajnë gjallë këtë sjellje. Nevoja e partnerit për ndihmë mund të krijojë një ndjenjë sigurie: për sa kohë ai ka nevojë për ty, largimi i tij duket më pak i mundshëm.

Përqendrimi te problemet e tjetrit mund të shërbejë gjithashtu si mënyrë për të shmangur përballjen me dhimbjen personale. Në raste të tjera, përpjekja për ta “shpëtuar” partnerin mund të lidhet me dëshirën për të fituar pranimin dhe dashurinë që kanë munguar në fëmijëri.

Sipas artikullit, edhe paqëndrueshmëria mund të ndihet familjare për dikë që është rritur në një mjedis të paparashikueshëm. Kështu, tensioni mund të ngatërrohet me afërsinë emocionale, ndërsa një marrëdhënie e qetë mund të duket e pazakontë.

Çfarë ndodh kur partneri nuk ka më nevojë për ndihmë?

Kur marrëdhënia ndërtohet kryesisht rreth rolit të kujdestarit, përmirësimi i gjendjes së partnerit mund të sjellë boshllëk ose pasiguri. Personi që është mësuar të ndihet i vlefshëm përmes ndihmës mund ta ketë të vështirë të gjejë vendin e vet në një raport më të barabartë.

Për këtë arsye, artikulli e vendos theksin te njohja e nevojave personale, vendosja e kufijve dhe pranimi i emocioneve që lidhen me përvojat e hershme. Ai përmend gjithashtu psikoterapinë si një hapësirë ku mund të shqyrtohen këto modele dhe të ndërtohen mënyra më të shëndetshme lidhjeje.

Mesazhi qendror është se kujdesi për partnerin mund të jetë pjesë e një marrëdhënieje të shëndetshme, por bëhet problematik kur kthehet në kusht për t’u ndier i dashur dhe i vlefshëm.