Studimi: Vendimet e rëndësishme ndikohen nga faktorë të pavetëdijshëm si moti dhe emocionet momentale

Një studim i fundit ka zbuluar se vendime të rëndësishme në jetë, si zgjedhja e universitetit, mund të ndikohen ndjeshëm nga faktorë të rastësishëm si moti apo gjendja emocionale e momentit.

Sipas të dhënave të mbledhura nga një kolegj selektiv në verilindje të SHBA-së gjatë tetë viteve, studentët që vizitonin kampusin në ditë me shi kishin rreth 8% më pak gjasa të aplikonin. Temperaturat e larta ulnin aplikimet me 10%, ndërsa edhe moti i vranët ndikonte me një rënie prej 5%. Ndikimi ishte edhe më i madh për studentët nga zona të ngrohta që përballeshin me mot të ftohtë, ku aplikimet binin deri në 15%.

Megjithatë, efekti i motit zhdukej në fazën përfundimtare të vendimmarrjes, kur studentët kishin tashmë ofertat e pranimit dhe zgjidhnin mes opsioneve. Kjo tregon se faktorët e rastësishëm ndikojnë më shumë në përzgjedhjen fillestare të alternativave, sesa në vendimin final.

Studiuesit e lidhin këtë fenomen me konceptin e “ndjesisë” (feel), një përshtypje e përgjithshme që individët krijojnë për një vend apo situatë. Sipas teorisë psikologjike “affect as information”, njerëzit përdorin emocionet momentale si informacion për të gjykuar situata komplekse, edhe kur këto emocione nuk kanë lidhje direkte me vendimin.

Ky mekanizëm është vërtetuar që në vitin 1983, kur studiuesit Norbert Schwarz dhe Gerald Clore zbuluan se njerëzit vlerësonin jetën e tyre më pozitivisht në ditë me diell dhe më negativisht në ditë me shi. Efekti zhdukej sapo ata ndërgjegjësoheshin për ndikimin e motit.

Një tjetër eksperiment i njohur tregon se emocionet mund të keqinterpretohen lehtësisht. Në një studim të vitit 1974, meshkujt që kalonin një urë të lartë dhe të lëkundur kishin më shumë gjasa të shfaqnin interes romantik ndaj një të panjohure, duke ngatërruar frikën me tërheqjen.

Ekspertët paralajmërojnë se ky fenomen ndikon vazhdimisht në jetën e përditshme, nga zgjedhjet personale deri te vendimet profesionale. Një ofertë pune mund të refuzohet për shkak të një dite të keqe, një marrëdhënie mund të ndërpritet për arsye të jashtme, apo një vend mund të duket më tërheqës thjesht për shkak të një momenti të këndshëm.

Studiuesit sugjerojnë se ndërgjegjësimi për këto ndikime të pavetëdijshme është hapi i parë për të marrë vendime më të balancuara dhe të informuara.

Burimi;https://www.psychologytoday.com/us/blog/story-over-spreadsheet/202604/how-to-stop-falling-for-the-wrong-things

Foto; Freepik.com