Mënyra e lindjes, ushqyerja me gji dhe mikrobet e transmetuara nga nëna ndikojnë në formimin e hershëm të mikrobiomës së foshnjës. Studiuesit theksojnë se ky proces është kompleks dhe nuk përcakton i vetëm shëndetin e ardhshëm të fëmijës.
Trupi i njeriut nuk funksionon i shkëputur nga mikroorganizmat që jetojnë në të. Bakteret, viruset dhe mikrobet e tjera që banojnë sidomos në zorrë — të njohura së bashku si mikrobioma — ndikojnë në tretje, metabolizëm, zhvillimin e sistemit imunitar dhe komunikimin mes zorrës dhe trurit.
Hulumtimet e viteve të fundit tregojnë se formimi i mikrobiomës së foshnjës nis që në momentet e para të jetës dhe ndikohet ndjeshëm nga nëna. Lindja vaginale, kontakti me mikrobet e nënës dhe ushqyerja me gji përbëjnë disa nga rrugët kryesore përmes të cilave foshnja ekspozohet ndaj mikroorganizmave.
Trashëgimi biologjike që kalon nga nëna te fëmija
Në botën shtazore, transmetimi i mikrobeve nga prindi te pasardhësi është një mekanizëm i rëndësishëm biologjik. Disa insekte, për shembull, përdorin qeliza të specializuara për të ruajtur bakteret e dobishme dhe për t’ua kaluar brezave të rinj.
Edhe te njerëzit, mikrobioma e nënës konsiderohet një burim i rëndësishëm për kolonizimin e hershëm të zorrëve të foshnjës. Gjatë lindjes vaginale, foshnja ekspozohet ndaj mikrobeve nga trakti vaginal dhe zona përreth. Më pas, mikroorganizma të tjerë mund të transmetohen përmes kontaktit të afërt, mjedisit familjar dhe qumështit të gjirit.
Një studim i publikuar në revistën Cell Host & Microbe, i cili ndoqi 120 çifte nënë–fëmijë gjatë muajit të parë të jetës, vlerësoi se mesatarisht 58.5 për qind e përbërjes së mikrobiomës së foshnjës mund t’u atribuohej komuniteteve mikrobiale të nënës. Studimi i Universitetit Mjekësor të Utrechtit vuri në dukje se ekzistojnë disa rrugë transmetimi dhe se ato mund të kompensojnë pjesërisht njëra-tjetrën.
Çfarë ndodh te foshnjat e lindura me prerje cezariane?
Mënyra e lindjes është një nga faktorët që ndikojnë në përbërjen fillestare të mikrobiomës. Foshnjat e lindura me prerje cezariane nuk kalojnë nëpër kanalin vaginal dhe, për këtë arsye, në ditët e para mund të kenë një përbërje mikrobiale të ndryshme nga ajo e foshnjave të lindura në mënyrë vaginale.
Disa studime kanë gjetur se këto foshnja mund të kenë më pak baktere të caktuara të transmetuara nga nëna në fillim të jetës, përfshirë disa lloje të gjinisë Bacteroides. Megjithatë, ekspertët theksojnë se ndryshime të tilla nuk do të thonë se çdo fëmijë i lindur me prerje cezariane do të ketë probleme shëndetësore.
Mikrobioma e foshnjës ndryshon shpejt gjatë javëve dhe muajve të parë të jetës. Ushqyerja me gji, kontakti me prindërit, ushqimi, përdorimi i antibiotikëve dhe mjedisi ku rritet fëmija janë ndër faktorët që vazhdojnë ta formësojnë atë.