A e formëson gjuha mënyrën si e shohim botën? Trevor Noah diskuton me shkencëtaren Lera Boroditsky

A ndikon gjuha që flasim në mënyrën se si mendojmë, komunikojmë dhe e kuptojmë botën? Kjo pyetje ishte në qendër të një bisede të re në podcastin “What Now? with Trevor Noah”, ku i ftuar ishte shkencëtarja kognitive .

Së bashku me Trevor Noah, Eugene dhe Dave, Boroditsky diskutoi për ndikimin që gjuha amtare mund të ketë në perceptimet, personalitetin dhe mënyrën se si njerëzit interpretojnë situatat e përditshme.

Sipas saj, mënyra se si ndërtohen fjalët dhe shprehjet në një gjuhë mund të ndikojë edhe te mënyra se si njerëzit përcaktojnë përgjegjësinë kur diçka shkon keq. Në disa raste, gjuha mund ta vendosë më shumë theksin te personi që e ka kryer një veprim, ndërsa në raste të tjera te vetë ngjarja.

Në bisedë u trajtua edhe përvoja e njerëzve dygjuhësh, të cilët mund të ndihen ose të sillen ndryshe në varësi të gjuhës që përdorin. Një gjuhë e caktuar mund të sjellë mënyra të ndryshme të të shprehurit, kujtime të lidhura me një kulturë të caktuar dhe forma të tjera të interpretimit të realitetit.

Boroditsky solli shembuj nga kultura ku njerëzit nuk orientohen me fjalët “majtas” dhe “djathtas”, por përdorin vazhdimisht drejtimet gjeografike si veri, jug, lindje dhe perëndim. Kjo i bën ata të kenë një ndjenjë më të zhvilluar të orientimit në hapësirë.

Biseda u ndal gjithashtu te lidhja mes gjuhës dhe mendimit, si edhe te ideja se njerëzit shpesh besojnë se komunikojnë më qartë sesa ndodh në të vërtetë.

Me humor dhe shembuj interesantë, episodi sjell një reflektim mbi ndikimin e madh që mund të kenë fjalët në mënyrën se si ne e përjetojmë botën përreth nesh.