A mund ta formësojë gjuha që flasim mënyrën se si mendojmë, komunikojmë dhe e kuptojmë botën? Kjo ishte tema kryesore e një bisede të veçantë mes shkencëtares njohëse Lera Boroditsky, Trevor Noah, Eugene dhe Dave.
Gjatë diskutimit, Boroditsky shpjegoi se gjuha amtare mund të ndikojë jo vetëm te mënyra se si i përshkruajmë ngjarjet, por edhe te perceptimi ynë për përgjegjësinë, hapësirën, kohën dhe marrëdhëniet me të tjerët. Sipas saj, fjalët dhe strukturat që përdorim çdo ditë mund të ndikojnë në mënyrën se si i interpretojmë situatat që na ndodhin.
Një nga shembujt më interesantë lidhej me mënyrën se si kultura të ndryshme orientohen në hapësirë. Ndërsa shumë njerëz përdorin shprehje si “majtas”, “djathtas”, “përpara” apo “mbrapa”, në disa komunitete përdoren drejtimet gjeografike si veri, jug, lindje dhe perëndim, edhe në bisedat më të zakonshme. Kjo do të thotë se njerëzit në këto kultura zhvillojnë një ndjesi shumë më të fortë të orientimit dhe të pozicionit të tyre në mjedis.
Në bisedë u prek edhe tema e fajësimit kur ndodh një gabim. Mënyra se si një gjuhë e përshkruan një ngjarje mund të ndikojë nëse njerëzit fokusohen më shumë te personi që e shkaktoi atë apo te vetë ngjarja. Për shembull, ndryshon perceptimi nëse thuhet se dikush “e theu gotën” apo thjesht se “gota u thye”.
Lera Boroditsky foli gjithashtu për përvojën e njerëzve dygjuhësh, të cilët ndonjëherë mund të ndihen ndryshe në varësi të gjuhës që përdorin. Një gjuhë mund të sjellë në sipërfaqe më shumë spontanitet, afërsi emocionale apo formalitet, duke ndikuar në mënyrën se si individi shpreh personalitetin e tij.
Biseda solli në vëmendje edhe një dukuri të zakonshme: bindjen se komunikojmë më qartë sesa ndodh në të vërtetë. Shpesh mendojmë se të tjerët e kuptojnë automatikisht atë që kemi në mendje, por gjuha, përvoja personale dhe kultura mund ta ndryshojnë ndjeshëm kuptimin e të njëjtit mesazh.
Në fund, diskutimi tregoi se gjuha nuk shërben vetëm për të përcjellë mendimet tona, por mund të ketë një rol të rëndësishëm në mënyrën se si i krijojmë ato.
Burimi;https://www.youtube.com/watch?v=UVhAceBQmpY&t=2837s