Ndryshimet klimatike nuk po prekin vetëm mjedisin, por edhe mirëqenien emocionale të njerëzve që ndihen të lidhur ngushtë me vendet natyrore. Pyjet, malet, liqenet apo shtigjet që shpesh shërbejnë si hapësira qetësie dhe rikuperimi psikologjik, mund të kthehen në burim ankthi kur përballen me zjarre, thatësira apo dëmtime të tjera mjedisore.
Psikologjia e përshkruan këtë lidhje me termin “lidhje me vendin”, që nënkupton raportin emocional që njerëzit krijojnë me mjedise të caktuara. Një shteg ku dikush ka kaluar periudha të vështira, një mal që lidhet me kujtime të rëndësishme apo një liqen ku familja rikthehet çdo verë, nuk janë thjesht peizazhe. Ato bëhen pjesë e historisë personale.
Kur këto vende kërcënohen ose shkatërrohen, mund të lindë ajo që studiuesit e quajnë “dhimbje ekologjike”. Termi përdoret për të përshkruar pikëllimin që lidhet me humbjen, ose frikën e humbjes, së ekosistemeve, specieve, peizazheve dhe mënyrave të jetesës si pasojë e ndryshimeve mjedisore.
Kjo ndjesi mund të shfaqet edhe para se një vend të humbasë plotësisht. Zjarret pyjore, temperaturat ekstreme, tymi, ndotja e ajrit dhe mbyllja e zonave natyrore krijojnë një lloj dhimbjeje paraprake për hapësirat që njerëzit i kanë njohur dhe dashur për vite me radhë.
Filozofi i mjedisit, Glenn Albrecht, e ka quajtur këtë përvojë “solastalgji” — shqetësimi që ndjen njeriu kur mjedisi i njohur përreth tij ndryshon aq shumë, sa nuk ndihet më si vendi i dikurshëm.
Për shumë persona, vera dikur lidhej me kampingun, shëtitjet, lumenjtë, piknikët dhe aktivitetet në natyrë. Sot, për shumë zona të prekura nga ndryshimet klimatike, këtyre planeve u shtohen kontrollet për cilësinë e ajrit, temperaturat e larta, hartat e zjarreve dhe paralajmërimet për evakuim.
Artikulli ngre edhe një paradoks të dhimbshëm: natyra është shpesh vendi ku njerëzit shkojnë për të qetësuar ankthin dhe për të rigjetur ekuilibrin, por dëmtimi i saj mund të krijojë një formë të re ankthi.
Megjithatë, kjo dhimbje shihet edhe si dëshmi e lidhjes së thellë të njeriut me natyrën. Të pikëllosh për një pyll, një mal apo një peizazh të rrezikuar do të thotë se ai vend ka pasur një rol të rëndësishëm në jetën dhe kujtesën e dikujt.